QCad – rysunki techniczne w prosty sposób

QCad to prosty, wieloplatformowy program do wykonywania rysunków technicznych. Umożliwia on proste wykonywanie różnorodnych schematów i planów, a dodatkowo jest dostępny za darmo, co nie jest zbyt częste wśród programów CAD. W ramach wprowadzenia pokażę w tym wpisie jak wykonać prosty rysunek schematyczny frontowej ścianki kolumny głośnikowej.

Jak zdobyć QCad-a

Co prawda z strony producenta programu (RibbonSoft) można wywnioskować, że jest to program płatny i przyjdzie nam zapłacić za niego, ale nie jest to jedyną opcją, ponieważ producent udostępnia kod źródłowy programu i korzystając z tego kodu można sobie QCad-a skompilować. Większość dystrybucji Linux korzysta z tej sposobności i da się w nich zainstalować QCad’a z pomocą kilku kliknięć. Użytkownicy Windowsa mogą pobrać gotowy instalator z strony projektu na SourceForge.

Okno programu

Okno ma dosyć standardowy wygląd. Na środku znajduje się obszar roboczy, w którym to właśnie rysujemy, a po bokach różne przydatne paski i panele. Najlepiej od razu zerknąć na rysunek:

Okno QCad-a

Preferencje rysunku i warstwy

Na początku warto ustawić podstawowe opcje rysunku – szczególnie jednostkę, której będziemy używać przy rysowaniu. Można to zrobić w oknie, które pojawi się po wybraniu z menu Edycja opcji Preferencje bieżącego rysunku: Po otwarciu się okna przejdź na kartę Jednostki i zmień główną jednostkę na milimetry, a następnie zatwierdź zmiany przyciskiem OK.

Następnym krokiem będzie przygotowanie warstw. W tym celu w głównym oknie programu kliknij przycisk + na panelu listy warstw. Pojawi się okno, w którym można wybrać parametry nowej warstwy. Uzupełnij je tak jak na poniższym zrzucie ekranu: W podobny sposób dodaj jeszcze jedną warstwę:

Rysowanie

Wszystko już mamy przygotowane do rysowania, więc pora zmienić warstwę na rysunek i wybrać odpowiednie narzędzie z palety po lewej stronie okna. Na koniec dobrze jest włączyć przyciąganie kursora do siatki. Działania te pokazane są na poniższym rysunku:

Rysować można na dwa sposoby – albo wpisując pozycje kolejnych punktów w okienku poleceń albo po prostu klikając myszą w odpowiednich miejscach.

Przyjęte przeze mnie wymiary przykładowej płyty to 70 na 40 centymetrów. Odpowiednie linie można narysować klikając lub wpisując podane punkty:

0, 0
0, 700
400, 700
400, 0
0, 0

Rysowanie można zakończyć po wybraniu innego narzędzia w palecie lub z pomocą ESC. I jeszcze to samo na obrazku (na końcu należy oczywiście domknąć do punktu 1):

Jeśli ma to być płyta czołowa kolumny głośnikowej, to przydało by się w niej wykonać odpowiednie otwory na głośniki. Najpierw zmiana narzędzia na służące do rysowania okręgów:

Przed rysowaniem z użyciem tej wersji narzędzia należy wprowadzić promień. Odpowiednie pole znajduje się na pasku narzędzi u góry ekranu. Narysujmy zatem dwa okręgi:

  • Okręg o promieniu 150 i środku w punkcie 200, 200,
  • Okręg o promieniu 100 i środku w punkcie 200, 550.

Tak to powinno wyglądać na końcu:

Wymiarowanie

Rysunek jest już właściwie gotowy, ale warto go uzupełnić o linie wymiarowe. Ich obecność może później wiele ułatwić. Najpierw zmień warstwę na wymiary. Dzięki temu przy rysowaniu będzie używany inny styl linii i w razie potrzeby można będzie wymiary w prosty sposób ukryć lub całkiem usunąć z rysunku.

Naszym pierwszym celem będą średnice okręgów. Już tradycyjnie najpierw wybór narzędzia:

Średnice dodaje się bardzo prosto – po kliknięciu na okręgu pojawi się ona w środku, ale będzie można jeszcze zmienić jej położenie (kąt). Następne kliknięcie ostatecznie zatwierdza położenie. W taki sposób należy postąpić z obydwoma okręgami. Końcowy efekt może prezentować się następująco:

Po narysowaniu średnic cofnij się o jeden poziom w palecie narzędzi i wybierz Wymiar dopasowany:

Z pomocą tego narzędzia dodamy tylko wymiary wysokości i szerokości całej płyty, choć warto by jeszcze uzupełnić rysunek o dodatkowe wymiarowanie dla odległości między otworami na głośniki. Aby dodać wymiar należy najpierw zaznaczyć dwa punkty pomiędzy którymi ma on zostać poprowadzony, a następnie wskazać miejsce na jego umieszczenie. Procedura dla krótszej krawędzi wyglądała następująco:

Teraz gdy linie wymiarowe są już umieszczone, rysunek powinien wyglądać podobnie do wykonanego przeze mnie:

Rysunki techniczne często się drukuje. Niezbędnym krokiem jest tutaj podgląd i umieszczenie rysunku w odpowiedniej skali na stronie wybranego formatu. Można to zrobić wybierając z menu Plik opcję Podgląd wydruku. Wygląd obszaru roboczego nieco się wtedy zmieni:

Na pasku narzędzi znajdziesz rozwijaną listę ze skalami wydruku (możliwe jest też wpisanie własnej). Przydatne są też przyciski znajdujące się obok tej listy, którymi można automatycznie dopasować rysunek do wymiaru arkusza i wyśrodkować.

Na koniec

Po wykonaniu tych kilku czynności znasz już mniej-więcej sposób obsługi QCad-a. Jest to przyzwoity program, który może przydać się przy projektowaniu i przygotowaniu dokumentacji technicznej, więc poświęcę mu pewnie jeszcze kilka wpisów na które zapraszam w niedalekiej przyszłości.

Stałych czytelników przepraszam za trochę dłuższy niż zwykle czas pomiędzy kolejnymi wpisami, ale czas nie pozwolił. Każdy kto choć trochę zajmował się pisaniem wie, że jest to pracochłonne zajęcie. Przygotowanie takiego wpisu jak ten to kilka godzin nieprzerwanej pracy, jednak późniejsza satysfakcja i miłe komentarze mogą być naprawdę dobrą nagrodą. Dlatego zachęcam do komentowania, pisania i wysyłania linków do strony znajomym.

  • http://forum.majsterkowicza.pl/user-0.html Gość

    Bardzo ciekawy program.Fakt , że dobrze i jasno tłumaczysz jak się nim posługiwać.
    Pozdrawiam

  • Adam

    Łatwy w obsłudze, po polsku i darmowy – czego chcieć więcej? ;) A turtorial wykonany w najbardziej przejrzysty sposób jaki można było to zrobić. Dziękuję autorowi za tę kilkugodzinną pracę :)

  • btomasz

    Dzięki, miło słyszeć, że ktoś docenia. Jak się tego więcej zacznie pojawiać to może zacznę znowu coś pisać :)

  • lukasz

    Witam. Mam pytanie. Potrzebuje zrobić schemat wymiarowania. Całkiem fajnie mi to wychodzi w qcadzie ale nie wiem jak wyeksporotwać swój plik do pdf tak aby wyświetlał także linie siatki. Tak jak na tym przykładzie

  • lukasz

    Plik ze schematem się nie załącza. Ale ma to wyglądać jak zrobione na papierze milimetrowym. Tak jak na zajęciach technicznych w szkole :)