Zasilacze – proste stabilizatory

Dodane przez 12 grudnia 2010

Zastosowanie stabilizatora napięcia to kolejny krok do polepszenia parametrów zasilacza. W sprzedaży dostępne są popularne, niedrogie i w większości przypadków wystarczające stabilizatory z serii 78XX i 79XX. To właśnie nimi zajmiemy się w tym wpisie.

Zacznijmy może od podstaw, czyli oznaczeń. Stabilizatory te zostały wypuszczone w dwóch seriach:

  • 78XX – stabilizatory napięcia dodatniego,
  • 79XX – stabilizatory napięcia ujemnego.

Zamiast XX podstawiamy wartość napięcia. Dostępne są następujące wartości: 5, 6, 8, 9, 10, 12, 15, 18, 24 (jeśli jest jedna cyfra, z przodu dopisujemy 0). Tak więc (skądinąd popularny) stabilizator napięcia dodatniego 5V będzie nosił oznaczenie 7805. Może się też pojawić coś ekstra dla oznaczenia producenta np LM7805.

Standardowym prądem tego typu stabilizatorów jest 1A, ale istnieją też inne wersje różniące się tym parametrem. Stabilizatory posiadają dosyć dobre zabezpieczenia np. przed przegrzaniem, a do działania nie wymagają wielu dodatkowych elementów – wystarczy kilka kondensatorów.

Właściwie jedyną wadą stosowania  stabilizatorów liniowych 78XX i 79XX jest to, że wymagają one nieco większego napięcia, które jest potrzebne do ich prawidłowej pracy. W przypadku omawianych stabilizatorów ten dodatkowy margines wynosi 2V. Najlepiej samemu sprawdzić w karcie katalogowej pod hasłami takimi jak Vdrop czy Dropout Voltage. Nie należy też przesadzać w drugą stronę – jeśli napięcie będzie za duże, może to doprowadzić do wydzielania się w układzie dużych mocy, które doprowadzą do jego przegrzewania się. Jeśli układ mocno się grzeje, wskazane jest dokręcenie nawet niewielkiego radiatora.

Układy posiadają trzy wyprowadzenia – wejściowe, wyjściowe i służące do doprowadzenia masy, ich rozkład w przypadku najpopularniejszej obudowy można zobaczyć na poniższym rysunku:

Obudowa 78XX

Obudowa 78XX

Jeśli chodzi o schemat zasilacza z stabilizatorem – niżej pokazany jest wariant z 78XX. W przypadku 79XX jest bardzo podobnie. Różnice są związane z tym, że  stabilizowane jest napięcie ujemne względem masy. Przez to ulega zmianie biegunowość kondensatorów elektrolitycznych, a stabilizator będzie się znajdował w gałęzi ujemnej i najlepiej rysować go wtedy z masą poprowadzoną do góry.

Schemat zasilacza z 78XX

Schemat zasilacza z 78XX

Kondensatory C2 i C3 powinny znajdować się jak najbliżej wyprowadzeń stabilizatora. Pojemności elektrolitów C1 i C4 można zmienić – im większe, tym lepsze filtrowanie i odwrotnie.

To by było na tyle w tej części. W następnych wpisach z zasilaczowej serii jeszcze o stabilizatorze regulowanym i przetwornicy impulsowej.